Trung tâm pháo hoa tái cấu trúc toàn bộ chuỗi giá trị

Ngành pháo hoa có lịch sử 1.400 năm của Liuyang đã phát triển thành một trụ cột mạnh mẽ của các lực lượng sản xuất chất lượng mới, chuyển mình từ sản xuất hàng hóa giá rẻ, theo mùa sang công nghệ xanh sáng tạo

Một buổi trình diễn pháo hoa cuối tuần tại Nhà hát Bầu trời ở Liuyang, một thành phố cấp huyện thuộc tỉnh Hồ Nam ở Trung Quốc Trung Bộ.

Vào một đêm cuối tuần điển hình tại Liuyang, một thành phố cấp huyện thuộc tỉnh Hồ Nam ở Trung Quốc Trung Bộ, bầu trời tối trở thành một tấm vải rộng lớn đầy ánh sáng. Các thiết bị kích nổ điện tử chính xác đến từng mili-giây khiến hàng nghìn quả pháo hoa bung nở theo những mô hình được dàn dựng tỉ mỉ, trong khi các đội bay không người lái lượn xuyên qua những vụ nổ, biến bầu trời đêm thành một buổi biểu diễn trực tiếp.

Đối với một thành phố đã thủ công cuộn thuốc nổ từ thời nhà Đường (618–907), màn trình diễn này không chỉ là một kỳ quan thị giác — mà còn là dấu hiệu cho sự hồi sinh của một ngành công nghiệp cổ xưa.

Bằng cách chuyển hướng từ sản xuất theo mùa ở phân khúc giá thấp sang công nghệ xanh, sản xuất số hóa và du lịch văn hóa nhập vai, ngành pháo hoa có tuổi đời 1.400 năm của Liuyang đã phát triển thành một trụ cột của các lực lượng sản xuất chất lượng mới.

Sự chuyển đổi này phản ánh một chủ đề trọng tâm của kỳ họp thường niên hai phiên (Lưỡng hội) đang diễn ra, nhấn mạnh rằng các lực lượng sản xuất chất lượng mới không chỉ cần nuôi dưỡng các ngành mới nổi mà còn phải hiện đại hóa các ngành truyền thống.

Ngày nay, thành phố này chiếm khoảng 60% thị trường pháo hoa nội địa Trung Quốc và gần 70% kim ngạch xuất khẩu pháo hoa của nước này. Tuy nhiên, câu chuyện thực sự không chỉ nằm ở số lượng pháo hoa mà Liuyang sản xuất — mà là cách trung tâm pháo hoa lâu đời nhất thế giới đã tái cấu trúc toàn bộ chuỗi giá trị của mình.

Trong nhiều thế kỷ, sản xuất pháo hoa tại Liuyang là một ngành thủ công gia đình đầy rủi ro. Các hộ gia đình tự tay trộn thuốc đen và nhồi thuốc vào vỏ đạn bằng phương pháp thủ công — một quy trình kết hợp kỹ năng thủ công với những rủi ro nghiêm trọng về an toàn và mức độ ô nhiễm cao.

"Việc chuyển từ các xưởng thủ công nhỏ lẻ trong hộ gia đình sang các nhà máy chuyên nghiệp tập trung là một bước tiến mang tính đột phá về mặt an toàn," ông Văn Quang Huy, Trưởng chi nhánh xuất khẩu của Hiệp hội Pháo hoa và Pháo nổ tổng hợp Liễu Dương, phát biểu, đồng thời lưu ý rằng quá trình tư nhân hóa và cơ cấu lại ngành vào năm 1998 đã đặt nền móng cho hiện đại hóa.

Tuy nhiên, sự biến đổi mạnh mẽ nhất của ngành lại diễn ra trong vài năm gần đây, được thúc đẩy bởi số hóa và đổi mới thân thiện với môi trường.

Để giải quyết những rủi ro an toàn kéo dài, hơn 200 doanh nghiệp pháo hoa tại Liễu Dương đã hoàn tất việc nâng cấp số hóa.

Hiện nay, thành phố có 20 dây chuyền mẫu hoàn toàn tự động đang hoạt động, trong khi hơn 66.000 camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) truyền dữ liệu vào hệ thống cảnh báo rủi ro tập trung. Đặc biệt quan trọng là các quy trình xử lý hóa chất nguy hiểm nhất giờ đây được vận hành theo nguyên tắc "tách biệt người – máy", giảm đáng kể mức độ tiếp xúc của người lao động với các vật liệu dễ nổ.

Một buổi trình diễn pháo hoa cuối tuần tại Nhà hát Bầu trời ở Liuyang, một thành phố cấp huyện thuộc tỉnh Hồ Nam ở Trung Quốc Trung Bộ.  

Đồng thời, các kỹ sư cũng tập trung giải quyết dấu chân môi trường của ngành.

Bằng cách sử dụng bột đơn thành phần, vật liệu sợi thực vật và chất xúc tác được thiết kế đặc biệt, các nhà nghiên cứu đã phát triển pháo hoa vi khói, không chứa lưu huỳnh và thậm chí không mùi. Các công thức mới này làm giảm lượng tàn dư sau khi đốt cháy khoảng 80% và đưa lượng khí dioxide lưu huỳnh thải ra gần bằng không — cho phép tổ chức các màn trình diễn quy mô lớn kéo dài tới một giờ mà không làm bầu trời bị bao phủ bởi khói.

Tuy nhiên, chỉ riêng công nghệ thôi chưa đủ để giải thích sự tăng trưởng nhanh chóng của Liuyang. Thành phố này còn tái định nghĩa pháo hoa như một phần trong nền kinh tế cảm xúc ngày càng mở rộng của Trung Quốc.

Theo iiMedia Research, thị trường kinh tế cảm xúc tại Trung Quốc — tức là chi tiêu do giải trí, trải nghiệm và kết nối cảm xúc thúc đẩy — đã đạt 2,7 nghìn tỷ nhân dân tệ (380 tỷ USD) vào năm 2025 và dự kiến sẽ vượt quá 4,5 nghìn tỷ nhân dân tệ vào năm 2029, trở thành một động lực ngày càng quan trọng đối với tăng trưởng tiêu dùng.

"Đây không đơn thuần là việc giải phóng năng lực sản xuất; mà còn khai thác nhu cầu cảm xúc của công chúng và định nghĩa lại giá trị của sản phẩm," một chuyên gia quan sát ngành công nghiệp nhận định. Pháo hoa, từng được xem chỉ là hàng tiêu dùng cho dịp lễ hội, nay đã được định vị lại thành một điểm hấp dẫn văn hóa quanh năm.

Dựa trên Nhà hát Trên trời của thành phố, Liuyang đã biến các buổi trình diễn pháo hoa cuối tuần thành một điểm thu hút du lịch thường xuyên. Kể từ năm 2023, thành phố đã tổ chức 142 màn trình diễn lớn, thu hút hơn 7 triệu lượt khách.

Những du khách này không chỉ xem pháo hoa — họ còn lưu trú tại khách sạn, ăn uống tại nhà hàng và mua sắm hàng hóa văn hóa, tạo ra hơn 20 tỷ nhân dân tệ chi tiêu địa phương liên quan mỗi năm.

Nhu cầu thị trường hiện đang thúc đẩy các doanh nghiệp tiến xa hơn lên chuỗi giá trị. Thay vì chỉ bán những quả pháo hoa tiêu chuẩn, các công ty ngày càng cung cấp các chương trình biểu diễn tương tác kết hợp hiệu ứng thực tế tăng cường (AR), các buổi hội thảo văn hóa ban ngày và những màn trình diễn pháo hoa hoành tráng vào ban đêm.

Để tăng cường khả năng phục hồi, chính quyền địa phương đang tìm kiếm các tuyến logistics mới, bao gồm một dịch vụ vận tải đường sắt chuyên chở pháo hoa từ Trung Quốc sang châu Âu được đề xuất, đồng thời cũng nỗ lực giành ảnh hưởng lớn hơn đối với các quy tắc toàn cầu của ngành.

Trung Quốc là nơi đặt trụ sở thường trực của Ủy ban Kỹ thuật Pháo hoa thuộc Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO/TC264). Đến nay, Liuyang đã dẫn dắt việc soạn thảo 22 tiêu chuẩn quốc tế — chiếm khoảng 70% tổng số tiêu chuẩn quốc tế trong lĩnh vực này trên toàn cầu.

Sự tái định hình của Liuyang mang đến một mô hình tiềm năng để hồi sinh các ngành sản xuất truyền thống khác.

"Mô hình Liuyang cho thấy cách các ngành công nghiệp có thể chuyển đổi từ mô hình dựa trên yếu tố đầu vào sang mô hình lấy đổi mới sáng tạo làm trung tâm," ông Đặng Vĩ Bình, Phó Giám đốc Sở Thương mại tỉnh Hồ Nam, nhận định. "Sức sống của mô hình này bắt nguồn từ sự kết hợp hài hòa giữa di sản văn hóa, đổi mới công nghệ và tích hợp liên ngành."

Khi Trung Quốc thúc đẩy khu vực sản xuất của mình hướng tới tăng trưởng chất lượng cao hơn, kinh nghiệm của Liuyang cho thấy nghề thủ công truyền thống và công nghệ tiên tiến có thể cùng phát triển.